Park Krajobrazowy Doliny Bobru

    Od 1989 r. obejmuje on ochroną dolinę Bobru na odcinku ok. 40 km pomiędzy Jelenią Górą a Lwówkiem Śl. Na prawie całym tym odcinku dolina oddziela rozpościerające się na wschód od niej Góry i Pogórze Kaczawskie od Pogórza Izerskiego położonego na zachodzie. Powierzchnia Parku wynosi 123 km², a otaczającej go otuliny 115 km². Wąskie i głębokie fragmenty doliny oddzielone są od siebie odcinkami szerokimi, przypominającymi kotliny. Najwyższe wzniesienia znajdują się na południu i sięgają prawie 500 m n.p.m. (Siedlęcinka 495 m). Najniżej zaś, na północy, położone jest koryto Bobru opodal Lwówka Śl. – 210 m. Niezwykła rozmaitość krajobrazu wynika z budowy geologicznej podłoża, które stanowią skały magmowe (bazalt, granit), metamorficzne (gnejsy, zieleńce) i osadowe (piaskowce). Wyjątkową wartość poznawcza mają dwa pomniki przyrody nieożywionej: lawy poduszkowe w rezerwacie „Góra Zamkowa” i porwaki piaskowcowe o oddzielności słupowej tkwiące w bazaltowym kominie wulkaniczym koło Łupek. Wiele wzniesień w obrębie Parku to wspaniałe punkty widokowe. Można z nich sięgnąć wzrokiem aż po Karkonosze i Góry Izerskie na południu czy po stożki wulkaniczne Pogórza Kaczawskiego na wschodzie.
Lasy porastają ponad 1/3 część Parku. Są to przeważnie lasy mieszane, grądy, w których dominują jawor, klon, lipa i grab oraz buczyny. Zbudowaną z piaskowców górę Gniazdo porasta bór sosnowy. Do tej pory stwierdzono tu występowanie ok. 800 gatunków roślin naczyniowych. Wśród nich 25 gatunków objętych jest ochroną całkowitą (m.in. bluszcz pospolity, wawrzynek wilczełyko, storczyk szerokolistny, dziewięćsił bezłodygowy, gnieźnik leśny) a 8 gatunków ochroną częściową (m.in. konwalia majowa, kopytnik pospolity, kalina koralowa, centuria pospolita). W rezerwacie „Góra Zamkowa”, jedynym na terenie Parku, prócz wielu rzadkich roślin, masowo występuje czosnek niedźwiedzi.
Swoje piętno na krajobrazie doliny Bobru wywarł także człowiek. W wiekach średnich właśnie doliną Bobru ze Lwówka Śl. i kasztelanii we Wleniu postępowała penetracja górnicza i osadnicza Karkonoszy i Gór Izerskich. Wśród zabytków architektury, prócz starych miast Lwówka Śl. i Jeleniej Góry wyróżnia się wieża rycerska w Siedlęcinie, renesansowy dwór w Maciejowcu i ruiny zamku Lenno we Wleniu. Bardzo interesującym zabytkiem techniki jest zapora i elektrownia w Pilchowicach.

Rudawski Park Krajobrazowy

    Powstał on w listopadzie 1989 r. Swym zasięgiem RPK obejmuje całe pasmo Rudaw Janowickich wraz z przyległymi partiami Kotliny Jeleniogórskiej i Gór Kaczawskich (Góry Ołowiane). Ma on charakter górski. Najwyższe wzniesienie - Skalnik sięga 945 m n.p.m., najniżej zaś znajduje się koryto Bobru w Wojanowie - 350 m. Park zajmuje powierzchnię 157 km² a jego otulina dodatkowo 66 km².
Bardzo zróżnicowana budowa geologiczna podłoża znajduje odbicie w ukształtowaniu terenu. Wzdłuż grzbietu Rudaw, na linii północ-południe, przebiega kontakt granitów karkonoskich ze skałami metamorficznymi (gnejsy, amfibolity, łupki), którym od wschodu towarzyszą skały osadowe (zlepieńce, piaskowce). Zachodnie zbocza Rudaw, zbudowane z granitu są krótkie i strome. Na ich przedpolu występują stożkowych kształtów „góry wyspowe” (Góry Sokole, Mężykowa). Charakterystyczne dla nich jest występowanie licznych skałek granitowych osiągających wysokość nawet do 50 m. Wschodnie zbocza Rudaw Janowickich rozcięte są długimi i głębokimi dolinami oddzielonymi wyraźnymi grzbietami. Na północy Rudawy sąsiadują z Górami Ołowianymi poprzez piękną, przełomową dolinę Bobru, której równoleżnikowy przebieg pokrywa się z uskokiem śródsudeckim. Najwyższe wzniesienia Rudaw Janowickich są znakomitymi punktami widokowymi. Można z nich sięgnąć wzrokiem aż po Masyw Śnieżnika i Ślężę na wschodzie oraz Góry Izerskie na zachodzie.
Ponad połowa powierzchni Parku zajęta jest przez lasy, w których dominują drzewostany świerkowe. Sporo jest łąk i pastwisk (1/4). Do tej pory stwierdzono tutaj występowanie 33 gatunków roślin objętych ochroną całkowitą (m.in. wiciokrzewu pomorskiego, tojadu pstrego, parzydła leśnego, rojownika pospolitego) oraz 8 gatunków znajdujących się pod ochroną częściową. Ciekawostką jest występowanie 10 gatunków storczyków (m.in. kruszczyka błotnego, storczyka bzowego, storczyka męskiego). 
Już w średniowieczu rozpoczęła się penetracja górnicza zasobnych w kruszce Rudaw (Miedzianka, Kowary). Piękno krajobrazu, szczególnie zachodniej części Parku przyciągało w dobie romantyzmu wielu arystokratów a nawet koronowane głowy. Tutaj powstawały ich letnie rezydencje (w Bukowcu, Mysłakowicach, Karpnikach i Wojanowie). Do dziś zachowały się ruiny wielu z nich. W Mysłakowicach, w otoczeniu kolonii chat tyrolskich wznosi się pałac królów pruskich. 

Park Krajobrazowy "Chełmy"

    Ten największy z zachodniosudeckich parków krajobrazowych powstał w 1992 r. Obejmuje on prawie całą wschodnią część Pogórza Kaczawskiego zwaną Pogórzem Złotoryjskim o powierzchni 149 km² (oraz 136 km² otuliny). Najwyższe wzniesienie tego obszaru – Mszana – osiąga wysokość 477 m n.p.m. Podobnie jak większość najwyższych wzniesień stanowi ona pozostałość komina trzeciorzędowego wulkanu bazaltowego. Niektóre z nich w wyrobiskach dawnych kamieniołomów ujawniają słupową oddzielność bazaltu (Czartowska Skała, Małe Organy Myśliborskie). Od pn.-wschodu granica Parku pokrywa się z krawędzią tektoniczną Sudetów, wzdłuż której sąsiadują one z Przedgórzem Sudeckim. Tutaj, w okolicach Sichowa i Prusic teren Parku położony jest najniżej (ok. 190 m). Na południu występują głębokie i wąskie dolinki potoków miejscami o charakterze jarów (Wąwóz Myśliborski, Wąwóz Lipy, Wąwozy Siedmicy). Na ich zboczach odsłaniają się zieleńcowe lawy poduszkowe sprzed pół miliarda lat.
Lasy, przeważnie mieszane, porastają połowę obszaru Parku. Rosną w nich dęby, lipy, olsze, klon, jawor, buk, jodła i wiele innych gatunków. Do tej pory stwierdzono tu występowanie 44 gatunków roślin chronionych (m.in. języcznika zwyczajnego, kosaćca syberyjskiego, listery jajowatej, mieczyka dachówkowatego, storczyka bzowego). Ciekawe, że rośnie tu blisko 180 gatunków mchów. Bogata jest też fauna. Do tej pory naliczono na terenie Parku m.in. ponad 60 gatunków pająków, 72 gatunki ślimaków. Liczne są też ptaki (m.in. derkacz, sóweczka, bocian czarny, zimorodek) a spośród płazów salamandra.
Na terenie Parku utworzono 4 rezerwaty przyrody („Wąwóz Myśliborski”, „Wąwóz Lipa”, „Wąwóz Siedmicy” i „Grobla”). Chronią one głównie jarowe odcinki dolin z występującą w nich rzadką roślinnością. Ponadto jest tu kilkanaście pomników przyrody (m.in. lipa w Muchowie o obwodzie 730 cm). Ważną rolę w kreowaniu ochrony przyrody i jej popularyzacji odgrywa Centrum Edukacji Ekologicznej w Myśliborzu.
Obszar Parku Krajobrazowego „Chełmy” od dawna penetrowany był w celach górniczych. Po tych czasach pozostało tu wiele śladów w postaci wyrobisk, hałd, pieców. Teren ten nie był jednak gęsto zasiedlony. Stąd nie obfituje on w zabytki architektury. W kilku miejscowościach zachowały się zabudowania dworskie (m.in. Myślibórz, Kłonice).

Park Krajobrazowy Sudetów Wałbrzyskich

    Park ten znajduje się w Sudetach Środkowych. Utworzono go w 1998 r. na obszarze Gór Suchych, Masywy Borowej i Grzbietu Rybnickiego. Są to najwyższe fragmenty Gór Wałbrzyskich i Kamiennych zbudowane z permskich skał wulkanicznych. Park zajmuje powierzchnię 65 km² (wraz z otuliną 84 km²). W jego krajobrazie dominują kopulaste wzniesienia o bardzo stromych zboczach. Najwyższe z nich to Waligóra (936 m) w Górach Suchych. Blisko 90% powierzchni Parku zajmują lasy, przeważnie świerkowe.