Ochrona biotopów głuszcaTetrao urogallus i cietrzewia Tetrao tetrix w Borach Dolnośląskich i Sudetach Wschodnich.

    Bory Dolnośląskie od dawna znane są jako ostoja kuraków leśnych. W 1900 roku na tym obszarze występowało 450 głuszców, w roku 1967 – 370, a na początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku około 100 osobników. Obecnie w całym kompleksie Borów Dolnośląskich żyje zaledwie 30-35 głuszców.

    W latach 1995-2001 tokujące koguty cietrzewia stwierdzono w 6 rejonach Borów Dolnośląskich. Główne ostoje znajdują się na poligonach: na wschód od Świętoszowa, na południe od Żagania oraz na południe od Przemkowa. Dokładne obserwacje na tokowiskach koło Świętoszowa w latach 1997-98 wykazały spadek liczebności kogutów cietrzewia o prawie 60%.

    Proces wymierania kuraków leśnych jest wynikiem równoczesnego oddziaływania kompleksu czynników mających źródło w procesach naturalnych (śmiertelność wywołana przez niekorzystne warunki atmosferyczne i drapieżnictwo, krytycznie mała liczebność lokalnych populacji) oraz przede wszystkim czynników pochodzenia antropogenicznego na przykład: degradacja biotopów poprzez meliorację i zalesienie polan, łąk, bagien i torfowisk, rozdrobnienie zwartych kompleksów leśnych, przyrost liczebny drapieżników, grodzenie upraw siatką drucianą, opryski środkami chemicznymi, rozwój infrastruktury narciarskiej.

W celu zapobieżenia całkowitemu wymarciu głuszca i cietrzewia w Borach Dolnośląskich i Sudetach Wschodnich Zachodniosudeckie Towarzystwo Przyrodnicze w 1999 r. opracowało program ochrony, który skierowany jest na :

• ochronę gatunkową i ochronę biotopu realizowaną poprzez: wyznaczenie stref ochronnych głuszca i cietrzewia na terenie nadleśnictw: Ruszów, Pieńsk, Węgliniec, Świętoszów i Bolesławiec, ochronę boru wilgotnego, wrzosowisk, torfowisk wysokich i przejściowych, czynne działania ochronne (np. dobicie dodatkowych żerdzi do ogrodzeń upraw leśnych, podniesienie poziomu wody poprzez budowę zastawek),
• modyfikację gospodarki leśnej i łowieckiej poprzez zaproponowanie wytycznych dla praktyki leśnej, zapewniających ochronę i rozwój ostoi głuszca i cietrzewia, wypracowanie zasad prowadzenia gospodarki łowieckiej w ostojach.
• działalność informacyjną i edukacyjną, mającą na celu propagowanie wiadomości o zagrożonych gatunkach kuraków leśnych i sposobach ich ochrony.

Koordynator projektu: Artur Pałucki, e-mail: paluc@polbox.com

Projekt ochrony biotopów głuszca i cietrzewia finansowany jest przez:

Fundację Ekofundusz
oraz
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu